Thuyết minh báo cáo tài chính là bộ phận không thể thiếu của báo cáo tài chính, giúp giải thích và bổ sung các thông tin chưa được trình bày trong các báo cáo khác. Bài viết này hướng dẫn cách làm thuyết minh báo cáo tài chính theo Thông tư 133 (mẫu B09-DNN), gồm kết cấu, nguyên tắc và các bước lập.
Thuyết minh báo cáo tài chính theo Thông tư 133 là gì?
Thuyết minh báo cáo tài chính (mẫu B09-DNN) là báo cáo trình bày, giải thích chi tiết và bổ sung các thông tin về tình hình tài chính, kết quả kinh doanh và các chính sách kế toán mà doanh nghiệp áp dụng, những nội dung chưa được thể hiện đầy đủ trên Báo cáo tình hình tài chính và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
Mẫu B09-DNN áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng giả định hoạt động liên tục, được hướng dẫn tại Điều 81 Thông tư 133/2016/TT-BTC.
Mục đích và ý nghĩa của thuyết minh báo cáo tài chính
- Giải thích các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính để người đọc hiểu đúng số liệu.
- Trình bày chính sách kế toán doanh nghiệp áp dụng (khấu hao, tính giá xuất kho, ghi nhận doanh thu…).
- Bổ sung thông tin chi tiết cho từng khoản mục tài sản, nợ phải trả, doanh thu, chi phí.
- Tăng tính minh bạch, giúp cơ quan thuế, ngân hàng và nhà đầu tư đánh giá đúng doanh nghiệp.
Kết cấu mẫu thuyết minh báo cáo tài chính B09-DNN
Bản thuyết minh theo Thông tư 133 thường gồm các phần chính:
| Phần | Nội dung |
| I | Đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp |
| II | Kỳ kế toán, đơn vị tiền tệ sử dụng trong kế toán |
| III | Chuẩn mực và chế độ kế toán áp dụng |
| IV | Các chính sách kế toán áp dụng |
| V | Thông tin bổ sung cho các khoản mục trình bày trong Báo cáo tình hình tài chính và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh |
| VI | Những thông tin khác |
Trong đó, phần IV trình bày chi tiết các chính sách kế toán như nguyên tắc ghi nhận tiền, hàng tồn kho, tài sản cố định, doanh thu, chi phí, phương pháp khấu hao và tính giá xuất kho.
Nguyên tắc lập thuyết minh báo cáo tài chính theo Thông tư 133
- Thông tin trình bày phải trung thực, hợp lý, đầy đủ, có thể kiểm chứng và kịp thời.
- Phân loại tài sản và nợ phải trả thành ngắn hạn (dưới 12 tháng) và dài hạn, sắp xếp theo thứ tự thanh khoản.
- Trình bày trên cơ sở giả định doanh nghiệp hoạt động liên tục; nếu có yếu tố không chắc chắn thì phải thuyết minh rõ.
- Bảo đảm tính nhất quán giữa các kỳ để có thể so sánh.
- Mỗi khoản mục trên các báo cáo phải được đánh số dẫn chiếu tới thông tin tương ứng trong bản thuyết minh.
Cơ sở để lập thuyết minh báo cáo tài chính
- Báo cáo tình hình tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ của kỳ báo cáo.
- Sổ kế toán tổng hợp và sổ, thẻ kế toán chi tiết.
- Bản thuyết minh báo cáo tài chính của kỳ trước.
- Các chính sách kế toán mà doanh nghiệp đang áp dụng.
Các bước làm thuyết minh báo cáo tài chính
- Điền thông tin phần I, II, III về đặc điểm hoạt động, kỳ kế toán, đơn vị tiền tệ, chế độ và chuẩn mực áp dụng.
- Trình bày các chính sách kế toán ở phần IV đúng với thực tế doanh nghiệp áp dụng.
- Lấy số liệu từ sổ kế toán chi tiết để trình bày thông tin bổ sung ở phần V, khớp với các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính.
- Bổ sung các thông tin khác ở phần VI nếu có (sự kiện sau ngày kết thúc kỳ, giao dịch với bên liên quan…).
- Kiểm tra tính khớp đúng giữa số liệu thuyết minh và các báo cáo tài chính khác trước khi phát hành.
Tải mẫu thuyết minh báo cáo tài chính theo Thông tư 133
Doanh nghiệp có thể tải mẫu B09-DNN (bản Word hoặc Excel) để tham khảo và điền theo số liệu thực tế. Nên chọn bản có sẵn công thức liên kết để hạn chế sai sót khi tổng hợp.
Mẫu thuyết minh BCTC theo TT 133/2016/TT-BTC: TẢI NGAY
Câu hỏi thường gặp
1. Thuyết minh báo cáo tài chính theo Thông tư 133 dùng mẫu nào?
Dùng mẫu B09-DNN, áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng giả định hoạt động liên tục, theo Điều 81 Thông tư 133/2016/TT-BTC.
2. Thuyết minh báo cáo tài chính có bắt buộc không?
Có. Thuyết minh là một bộ phận của bộ báo cáo tài chính, bắt buộc nộp cùng các báo cáo khác.
3. Doanh nghiệp có được tự sắp xếp thứ tự trong thuyết minh không?
Được. Doanh nghiệp chủ động sắp xếp cho phù hợp với đặc thù, miễn là mỗi khoản mục trên báo cáo được dẫn chiếu tới thông tin tương ứng trong thuyết minh.
4. Thuyết minh theo Thông tư 133 khác Thông tư 200 ở đâu?
Thông tư 133 áp dụng mẫu B09-DNN cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, nội dung gọn hơn; Thông tư 200 áp dụng mẫu B09-DN với yêu cầu trình bày chi tiết hơn cho doanh nghiệp lớn.
Bài viết liên quan