Mức đóng bảo hiểm 2026 cho người tự đóng: BHXH tự nguyện và BHYT

Năm 2026 có hai mốc thay đổi và một điều khoản chuyển tiếp dễ bỏ sót, nên nhiều bảng mức đóng đang lưu hành trên mạng không còn đúng.

Bài viết đưa mức đóng bảo hiểm cho người tự đóng: bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình và bảo hiểm y tế học sinh sinh viên.

Nếu bạn đang tìm mức đóng cho người lao động có hợp đồng, xem bài mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Mức tham chiếu, con số quyết định mọi thứ

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 thay khái niệm “mức lương cơ sở” bằng “mức tham chiếu”. Gần như mọi mức đóng trong bài này đều tính từ con số đó.

Thời điểmMức tham chiếu
Đến 30/6/20262.340.000 đồng
Từ 01/7/20262.530.000 đồng

Vì vậy năm 2026 có hai bộ số. Bảng dưới đây lấy theo mức đang áp dụng, tức 2.530.000 đồng, và có cột đối chiếu mức cũ.

Bảo hiểm xã hội tự nguyện

Ai tham gia được

Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Lao động tự do, người buôn bán nhỏ, nội trợ, người làm việc thời vụ đều tham gia được.

Mức đóng

Bằng 22% mức thu nhập do người tham gia tự chọn, trong khoảng từ mức thấp nhất đến mức cao nhất.


Căn cứMức thu nhậpTiền đóng một tháng
Thấp nhất năm 2026Chuẩn nghèo khu vực nông thôn1.500.000 đồng330.000 đồng
Cao nhất năm 202620 lần mức tham chiếu50.600.000 đồng11.132.000 đồng

Điểm nhiều bài đang viết sai: Nghị định 351/2025/NĐ-CP nâng chuẩn nghèo khu vực nông thôn lên 2.200.000 đồng từ 15/02/2026, nên nhiều nơi tính mức đóng thấp nhất là 484.000 đồng.

Con số đó chưa áp dụng cho năm 2026. Nghị định có điều khoản chuyển tiếp, tiếp tục thực hiện chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022 đến 2025 từ 01/01/2026 đến hết 31/12/2026. Vì vậy:

NămChuẩn nghèo nông thôn áp dụngMức đóng thấp nhất
20261.500.000 đồng330.000 đồng/tháng
Từ 20272.200.000 đồng484.000 đồng/tháng

Người đang đóng ở mức thấp nhất nên biết trước con số của năm 2027, vì mức đóng sẽ tăng gần 47%.

Nhà nước hỗ trợ bao nhiêu

Nhà nước hỗ trợ một phần tiền đóng, tính trên mức chuẩn nghèo khu vực nông thôn.

NhómTỷ lệ hỗ trợNhà nước đóngNgười tham gia đóng
Hộ nghèo; người ở xã đảo, đặc khu50%165.000 đồng165.000 đồng
Hộ cận nghèo40%132.000 đồng198.000 đồng
Người dân tộc thiểu số30%99.000 đồng231.000 đồng
Các đối tượng khác(người duyệt bài điền)

Số tiền trong bảng tính trên mức đóng thấp nhất 330.000 đồng một tháng. Nếu chọn mức thu nhập cao hơn, phần hỗ trợ vẫn tính trên chuẩn nghèo nông thôn, phần chênh người tham gia tự đóng toàn bộ.

Người duyệt bài cần đối chiếu: tỷ lệ hỗ trợ cho nhóm “các đối tượng khác” theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và nghị định hướng dẫn. Đây là nhóm đông nhất nên không nên để trống khi đăng.

Cách đóng

Phương thứcGhi chú
Hằng tháng
3 tháng một lần
6 tháng một lần
12 tháng một lần
Một lần cho nhiều năm về sauCó mức thấp hơn tổng cộng do chiết khấu
Một lần cho những năm còn thiếuDành cho người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thiếu năm đóng

Điểm mới đáng chú ý của Luật Bảo hiểm xã hội 2024

Thay đổiNội dung
Số năm tối thiểu hưởng lương hưuGiảm từ 20 năm xuống 15 năm
Chế độ thai sảnBổ sung cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, trước đây không có

Việc giảm xuống 15 năm mở đường cho người bắt đầu tham gia muộn. Một người 45 tuổi bắt đầu đóng vẫn kịp đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Bảo hiểm y tế hộ gia đình

Mức đóng

Người thứ nhất đóng 4,5% mức tham chiếu. Từ người thứ hai được giảm dần.

Bảng tính theo mức tham chiếu 2.530.000 đồng, áp dụng từ 01/7/2026:

Thành viênTỷ lệ so với người thứ nhấtMột thángMột năm
Người thứ nhất100%113.850 đồng1.366.200 đồng
Người thứ hai70%79.695 đồng956.340 đồng
Người thứ ba60%68.310 đồng819.720 đồng
Người thứ tư50%56.925 đồng683.100 đồng
Người thứ năm trở đi40%45.540 đồng546.480 đồng

Ví dụ một hộ bốn người, đóng theo năm:

1.366.200 cộng 956.340 cộng 819.720 cộng 683.100, bằng 3.825.360 đồng một năm.

Nếu cả bốn người đều đóng theo mức người thứ nhất thì sẽ là 1.366.200 nhân 4, bằng 5.464.800 đồng. Cơ chế giảm dần tiết kiệm được 1.639.440 đồng.

Kiểm tra: 5.464.800 trừ 3.825.360 bằng 1.639.440. Khớp.

Đối chiếu với mức trước 01/7/2026

Thành viênMức cũ (2.340.000)Mức mới (2.530.000)Chênh lệch một năm
Người thứ nhất1.263.600 đồng1.366.200 đồng+102.600 đồng
Người thứ hai884.520 đồng956.340 đồng+71.820 đồng
Người thứ ba758.160 đồng819.720 đồng+61.560 đồng
Người thứ tư631.800 đồng683.100 đồng+51.300 đồng
Người thứ năm trở đi505.440 đồng546.480 đồng+41.040 đồng

Điều kiện

Tất cả thành viên có tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú phải cùng tham gia, trừ người đã có thẻ bảo hiểm y tế theo nhóm khác như người lao động, học sinh sinh viên, người hưởng lương hưu, người có công.

Bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên

Mức đóng

Bằng 4,5% mức tham chiếu, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50%.

Theo mức tham chiếu 2.530.000 đồng:


Một tháng12 tháng
Tổng mức đóng113.850 đồng1.366.200 đồng
Ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50%56.925 đồng683.100 đồng
Học sinh, sinh viên đóng tối đa56.925 đồng683.100 đồng

Một số địa phương hỗ trợ thêm phần còn lại từ ngân sách của mình, nên mức thực đóng có thể thấp hơn hoặc bằng không. Cần hỏi nhà trường hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương.

So với mức trước 01/7/2026

Trước mốc đó, tổng mức đóng cả năm là 1.263.600 đồng, học sinh sinh viên đóng tối đa 631.800 đồng. Mức mới tăng 51.300 đồng một năm.

Bảng tổng hợp nhanh

Loại bảo hiểmTỷ lệCăn cứ tínhMức năm 2026
BHXH tự nguyện, thấp nhất22%Chuẩn nghèo nông thôn 1.500.000330.000 đồng/tháng
BHXH tự nguyện, cao nhất22%20 lần mức tham chiếu 50.600.00011.132.000 đồng/tháng
BHYT hộ gia đình, người thứ nhất4,5%Mức tham chiếu 2.530.000113.850 đồng/tháng
BHYT học sinh sinh viên4,5%Mức tham chiếu 2.530.00056.925 đồng/tháng sau hỗ trợ

Bốn điểm dễ nhầm

Nhầm lẫnThực tế
Lấy chuẩn nghèo mới 2.200.000 để tính mức đóng BHXH tự nguyện năm 2026Năm 2026 vẫn dùng 1.500.000 do điều khoản chuyển tiếp của Nghị định 351/2025
Vẫn dùng mức lương cơ sở để tínhLuật BHXH 2024 đã thay bằng mức tham chiếu
Dùng một mức tham chiếu cho cả năm 2026Có hai mức: 2.340.000 đến 30/6 và 2.530.000 từ 01/7
Nghĩ BHXH tự nguyện phải đóng đủ 20 năm mới có lương hưuLuật BHXH 2024 giảm xuống 15 năm

Nhầm lẫn thứ nhất phổ biến nhất, vì Nghị định 351/2025 có hiệu lực từ 15/02/2026 nên nhìn qua thì tưởng đã áp dụng ngay.

Dành cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp

Một điểm cần lưu ý với hộ kinh doanh: Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đưa chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, không còn thuộc nhóm tự nguyện.

Nghĩa là nếu hộ kinh doanh của bạn có đăng ký, mức đóng áp dụng là mức bắt buộc chứ không phải mức trong bài này. Xem mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộcphần mềm kế toán hộ kinh doanh.

Với doanh nghiệp có người lao động, việc theo dõi mốc thay đổi mức tham chiếu và tính đúng hai mức trần là việc lặp lại hằng tháng. Phần mềm kế toán Safebooks tự đổi căn cứ tính theo mốc hiệu lực, nên bảng lương tháng 6 và tháng 7 năm 2026 tính đúng theo hai mức khác nhau mà không phải sửa tay. Xem tính năng chi tiết.

Câu hỏi thường gặp

Mức đóng BHXH tự nguyện thấp nhất năm 2026 là bao nhiêu?

330.000 đồng một tháng, bằng 22% của 1.500.000 đồng. Dù Nghị định 351/2025 nâng chuẩn nghèo nông thôn lên 2.200.000 đồng từ 15/02/2026, điều khoản chuyển tiếp vẫn giữ mức cũ đến hết 31/12/2026.

Mức đóng BHXH tự nguyện cao nhất là bao nhiêu?

11.132.000 đồng một tháng, bằng 22% của 50.600.000 đồng, tức 20 lần mức tham chiếu 2.530.000 đồng áp dụng từ 01/7/2026.

BHYT hộ gia đình một năm hết bao nhiêu?

Người thứ nhất 1.366.200 đồng một năm. Người thứ hai, ba, tư, năm trở đi lần lượt bằng 70%, 60%, 50% và 40% mức đó. Một hộ bốn người tổng cộng 3.825.360 đồng một năm.

Mức đóng BHYT học sinh sinh viên năm học 2026 đến 2027 là bao nhiêu?

Tổng mức đóng 1.366.200 đồng cho 12 tháng, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50%, học sinh sinh viên đóng tối đa 683.100 đồng. Một số địa phương hỗ trợ thêm.

Mức tham chiếu khác gì mức lương cơ sở?

Mức tham chiếu là khái niệm do Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đưa ra để thay mức lương cơ sở. Theo điều khoản chuyển tiếp, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở.

Đóng BHXH tự nguyện bao nhiêu năm thì được hưởng lương hưu?

Từ Luật Bảo hiểm xã hội 2024, số năm tối thiểu giảm từ 20 năm xuống 15 năm, kèm điều kiện về tuổi nghỉ hưu.

Chủ hộ kinh doanh đóng bảo hiểm theo mức nào?

Nếu hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thì thuộc diện bảo hiểm xã hội bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, không áp dụng mức tự nguyện trong bài này.

Tổng kết

Ba con số cần nhớ cho năm 2026:

Mức tham chiếu 2.530.000 đồng từ 01/7/2026, thay cho 2.340.000 đồng. Mọi mức đóng bảo hiểm y tế đều tính từ con số này.

Chuẩn nghèo nông thôn 1.500.000 đồng cho cả năm 2026, không phải 2.200.000. Đây là chỗ nhiều bảng mức đóng đang sai.

Mức đóng BHXH tự nguyện thấp nhất 330.000 đồng một tháng, và sẽ lên 484.000 đồng từ năm 2027.

Nội dung mang tính tham khảo. Mức tham chiếu và chuẩn nghèo có thể được điều chỉnh, nên cần đối chiếu văn bản hiện hành tại thời điểm đóng. Cần trao đổi thêm, liên hệ với Safebooks.

Bài viết liên quan

1 Bình luận

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *