Báo cáo tài chính là bộ báo cáo tổng hợp phản ánh tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Bài viết này hướng dẫn cách lập báo cáo tài chính theo Thông tư 200, gồm bộ báo cáo, nguyên tắc lập, các bước thực hiện và thời hạn nộp.
Báo cáo tài chính là gì?
Báo cáo tài chính (BCTC) là hệ thống báo cáo tổng hợp, phản ánh tình hình tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh và dòng tiền của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán. BCTC cung cấp thông tin cho cơ quan thuế, ngân hàng, nhà đầu tư và ban lãnh đạo.
Bộ báo cáo tài chính gồm những gì?
Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, bộ báo cáo tài chính năm gồm:
| Báo cáo | Mẫu số |
| Bảng cân đối kế toán | B01-DN |
| Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh | B02-DN |
| Báo cáo lưu chuyển tiền tệ | B03-DN |
| Bản thuyết minh báo cáo tài chính | B09-DN |
Lưu ý: từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200, trong đó Bảng cân đối kế toán được gọi là Báo cáo tình hình tài chính. Doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng Thông tư 133 lập theo các mẫu B01-DNN, B02-DNN.
Nguyên tắc lập báo cáo tài chính
Theo Thông tư 200, việc lập và trình bày báo cáo tài chính phải tuân thủ các nguyên tắc:
- Tuân thủ chuẩn mực kế toán: lập theo chuẩn mực “Trình bày báo cáo tài chính” và các chuẩn mực liên quan.
- Hoạt động liên tục: trình bày trên cơ sở giả định doanh nghiệp hoạt động liên tục, trừ khi có ý định giải thể hoặc thu hẹp quy mô.
- Cơ sở dồn tích: ghi nhận nghiệp vụ tại thời điểm phát sinh, không căn cứ thời điểm thu chi tiền.
- Trọng yếu và tập hợp: các khoản mục trọng yếu phải trình bày riêng; khoản không trọng yếu được gộp.
- Không bù trừ: không bù trừ tài sản với nợ phải trả, doanh thu với chi phí, trừ khi chuẩn mực cho phép.
- Nhất quán: áp dụng nhất quán chính sách kế toán giữa các kỳ.
- Có thể so sánh: trình bày số liệu kỳ trước tương ứng để so sánh.
Cơ sở lập báo cáo tài chính
- Sổ kế toán tổng hợp và sổ, thẻ kế toán chi tiết.
- Bảng cân đối số phát sinh các tài khoản.
- Báo cáo tài chính của kỳ trước.
- Các chứng từ kế toán phát sinh trong kỳ.
Các bước lập báo cáo tài chính theo Thông tư 200
Bước 1: Tập hợp và kiểm tra chứng từ kế toán
Tập hợp toàn bộ chứng từ phát sinh trong năm, kiểm tra và đối chiếu với các báo cáo thuế đã kê khai để phát hiện chênh lệch.
Bước 2: Hạch toán các nghiệp vụ phát sinh
Ghi nhận đầy đủ các nghiệp vụ còn thiếu, bảo đảm mọi giao dịch đều được hạch toán đúng.
Bước 3: Phân bổ và trích khấu hao
Phân bổ chi phí trả trước, phân bổ công cụ dụng cụ và trích khấu hao tài sản cố định theo quy định.
Bước 4: Rà soát và điều chỉnh bút toán
Rà soát công nợ, hàng tồn kho, doanh thu, chi phí; điều chỉnh các bút toán sai sót và các khoản cần thiết.
Bước 5: Kiểm tra, đối chiếu số liệu
Đối chiếu số liệu tổng hợp với chi tiết, bảo đảm bảng cân đối số phát sinh cân bằng (tổng Nợ bằng tổng Có).
Bước 6: Kết chuyển và xác định kết quả kinh doanh
Kết chuyển doanh thu, chi phí sang tài khoản 911 để xác định lãi lỗ trong kỳ.
Bước 7: Lập và nộp báo cáo tài chính
Lập bốn báo cáo trong bộ báo cáo tài chính và nộp qua phần mềm HTKK cùng tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
Thời hạn nộp báo cáo tài chính
Doanh nghiệp phải nộp báo cáo tài chính năm chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính, tức chậm nhất ngày 31/3 của năm sau (đối với năm tài chính theo năm dương lịch), đồng thời nộp cùng hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
Những lưu ý khi lập báo cáo tài chính
- Đối chiếu số liệu sổ sách với báo cáo thuế đã kê khai trước khi lập.
- Bảo đảm bảng cân đối phát sinh cân và tổng tài sản bằng tổng nguồn vốn.
- Kiểm tra số dư công nợ, hàng tồn kho, tiền mặt, tiền gửi khớp thực tế.
- Số liệu cột năm trước phải khớp với báo cáo đã nộp năm trước.
- Nộp đúng hạn để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính.
Câu hỏi thường gặp
1. Bộ báo cáo tài chính theo Thông tư 200 gồm mấy báo cáo?
Gồm 4 báo cáo: Bảng cân đối kế toán (B01-DN), Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (B02-DN), Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (B03-DN) và Bản thuyết minh báo cáo tài chính (B09-DN).
2. Nguyên tắc quan trọng nhất khi lập báo cáo tài chính là gì?
Là tuân thủ chuẩn mực kế toán, phản ánh đúng bản chất kinh tế của giao dịch, trình bày nhất quán và có thể so sánh giữa các kỳ.
3. Thời hạn nộp báo cáo tài chính năm là khi nào?
Chậm nhất 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính, tức ngày 31/3 năm sau với năm tài chính theo năm dương lịch.
4. Từ 2026, báo cáo tài chính có thay đổi gì không?
Từ 01/01/2026, Thông tư 99/2025 thay thế Thông tư 200; Bảng cân đối kế toán được gọi là Báo cáo tình hình tài chính, kết cấu cơ bản được kế thừa.
Bài viết liên quan