Chuẩn mực kế toán quốc tế là bộ nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính được thừa nhận rộng rãi trên thế giới. Bài viết giải thích chuẩn mực kế toán quốc tế là gì, phân biệt IAS và IFRS, vai trò và lộ trình áp dụng tại Việt Nam.
Hiểu nhanh
- Chuẩn mực kế toán quốc tế là hệ thống nguyên tắc kế toán chung do tổ chức quốc tế ban hành, giúp báo cáo tài chính thống nhất và so sánh được giữa các quốc gia.
- IAS và IFRS: IAS là các chuẩn mực ban hành trước, IFRS là các chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế ban hành sau và đang được áp dụng rộng rãi.
- Tại Việt Nam: đang có lộ trình áp dụng IFRS bên cạnh chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và hướng tới chuẩn mực báo cáo tài chính Việt Nam (VFRS).
- Xu hướng: Thông tư 99/2025/TT-BTC điều chỉnh chế độ kế toán doanh nghiệp theo hướng tiệm cận quốc tế.
Chuẩn mực kế toán quốc tế là gì?
Chuẩn mực kế toán quốc tế là tập hợp các nguyên tắc, phương pháp kế toán được thừa nhận và áp dụng rộng rãi trên thế giới, nhằm hướng dẫn việc ghi nhận, đo lường và trình bày thông tin trên báo cáo tài chính. Mục tiêu là tạo ra báo cáo tài chính minh bạch, trung thực và có thể so sánh giữa các doanh nghiệp ở các quốc gia khác nhau.
Chuẩn mực kế toán quốc tế do Ủy ban Chuẩn mực Kế toán quốc tế (IASB) ban hành và cập nhật.
Phân biệt IAS và IFRS
| Tiêu chí | IAS | IFRS |
| Tên gọi | Chuẩn mực Kế toán quốc tế | Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế |
| Thời điểm ban hành | Ban hành trước | Ban hành sau, thay thế và bổ sung IAS |
| Hiện trạng | Một số IAS vẫn còn hiệu lực | Là hệ thống chuẩn mực chủ đạo hiện nay |
Trên thực tế, IFRS và các IAS còn hiệu lực cùng tạo thành hệ thống chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế.
Vai trò của chuẩn mực kế toán quốc tế
- Tăng minh bạch: báo cáo tài chính rõ ràng, phản ánh đúng bản chất kinh tế.
- Nâng khả năng so sánh: nhà đầu tư so sánh doanh nghiệp giữa các quốc gia dễ dàng hơn.
- Thu hút vốn: doanh nghiệp áp dụng chuẩn mực quốc tế dễ tiếp cận vốn và đối tác nước ngoài.
- Hỗ trợ hội nhập: giúp doanh nghiệp và nền kinh tế hội nhập sâu hơn.
Lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam
Việt Nam đang triển khai đề án áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế theo lộ trình, gồm giai đoạn áp dụng tự nguyện và giai đoạn áp dụng rộng hơn cho một số nhóm doanh nghiệp. Song song, Việt Nam xây dựng và hoàn thiện hệ thống chuẩn mực báo cáo tài chính Việt Nam (VFRS) trên cơ sở tiệm cận IFRS.
Chế độ kế toán doanh nghiệp cũng được cập nhật theo hướng này, thể hiện qua Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200 với nhiều điều chỉnh về biểu mẫu và chỉ tiêu tiệm cận quốc tế. Doanh nghiệp nên theo dõi lộ trình chính thức để chuẩn bị nguồn lực áp dụng.
Lợi ích và thách thức khi áp dụng chuẩn mực quốc tế
- Lợi ích: minh bạch, so sánh được, thuận lợi khi huy động vốn và hợp tác quốc tế.
- Thách thức: cần đào tạo nhân sự, đầu tư hệ thống, thay đổi quy trình và xử lý khác biệt giữa chuẩn mực trong nước với quốc tế.
Câu hỏi thường gặp
1. Chuẩn mực kế toán quốc tế là gì?
Là hệ thống nguyên tắc kế toán chung do IASB ban hành, giúp báo cáo tài chính thống nhất và so sánh được giữa các quốc gia.
2. IAS và IFRS khác nhau thế nào?
IAS là chuẩn mực ban hành trước, IFRS ban hành sau và là hệ thống chủ đạo hiện nay; một số IAS vẫn còn hiệu lực.
3. Việt Nam đã áp dụng IFRS chưa?
Việt Nam đang triển khai theo lộ trình, với giai đoạn áp dụng tự nguyện và hoàn thiện chuẩn mực VFRS tiệm cận IFRS.
4. VAS có phải chuẩn mực kế toán quốc tế không?
Không. VAS là chuẩn mực kế toán Việt Nam, được xây dựng trên cơ sở tham khảo chuẩn mực quốc tế nhưng có điều chỉnh cho phù hợp trong nước.
Bài viết liên quan